Türkiye'de faaliyet gösteren birçok şirket, farkında olmadan MTHS (Merkezi Veri Tabanı Hizmet Sağlayıcılığı) yükümlülüğü altındadır. 2022 yılında yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile bağımsız denetim eşikleri güncellenmiştir. Bu yazıda, hangi şirketlerin MTHS yaptırmak zorunda olduğunu, güncel eşikleri ve uygulanacak yaptırımları detaylı bir şekilde inceliyoruz.
Bağımsız Denetim ve MTHS İlişkisi
MTHS zorunluluğu, doğrudan bağımsız denetim yükümlülüğü ile bağlantılıdır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1524. maddesi, bağımsız denetime tabi olan sermaye şirketlerinin bilgi toplumu hizmetlerini merkezi bir veri tabanında yayınlamasını zorunlu kılmaktadır.
Dolayısıyla bir şirketin MTHS yükümlüsü olup olmadığını belirlemek için öncelikle bağımsız denetime tabi olup olmadığına bakmak gerekmektedir. Bağımsız denetim eşikleri, Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafından belirlenmekte ve Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile güncellenmektedir.
2022 Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi – Güncel Eşikler
30 Kasım 2022 tarihli ve 32029 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararı ile bağımsız denetim eşikleri aşağıdaki şekilde belirlenmiştir:
| Kriter | Eşik Değer | Açıklama |
|---|---|---|
| Aktif Toplam | 75.000.000 TL | Bilançodaki toplam varlık değeri |
| Net Satış Hasılatı | 150.000.000 TL | Yıllık net satış gelirleri |
| Çalışan Sayısı | 150 kişi | Tam zamanlı eşdeğer çalışan |
Önemli: Bu üç kriterden herhangi ikisini art arda iki hesap döneminde sağlayan şirketler, bir sonraki hesap döneminden itibaren bağımsız denetime tabi olur ve MTHS yaptırmak zorundadır.
Hangi Şirket Türleri Kapsam Dahilinde?
Bağımsız denetim ve dolayısıyla MTHS zorunluluğu, aşağıdaki şirket türleri için geçerlidir:
Doğrudan Kapsam Dahilinde Olanlar
- Sermaye Piyasası Kanunu kapsamındaki şirketler (halka açık)
- Bankalar ve finansal kuruluşlar (BDDK denetimine tabi)
- Sigorta ve reasürans şirketleri
- Bireysel ve kurumsal emeklilik şirketleri
- Faktoring, finansal kiralama ve varlık yönetim şirketleri
- Ödeme ve elektronik para kuruluşları
Eşik Kriterlerine Göre Kapsam Dahiline Girenler
- Anonim şirketler (A.Ş.)
- Limited şirketler (Ltd. Şti.) – eşikleri sağlayanlar
- Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler
- Holding yapısındaki şirketler
- Yabancı sermayeli şirketlerin Türkiye'deki iştirakleri
Sektörel Bazda MTHS Zorunluluğu
Bazı sektörlerde faaliyet gösteren şirketler, eşik değerlerine bakılmaksızın bağımsız denetime tabi olabilir:
- Finans: Bankalar, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri
- Enerji: Elektrik üretim, dağıtım ve iletim şirketleri (EPDK lisanslı)
- Telekomünikasyon: BTK lisanslı operatörler
- Madencilik: Maden Kanunu kapsamındaki büyük ölçekli işletmeler
- İlaç ve sağlık: Belirli büyüklükteki ilaç firmaları
MTHS Zorunluluğunu Yerine Getirmemenin Sonuçları
TTK Madde 562/12 uyarınca, internet sitesi yükümlülüklerini yerine getirmeyen yönetim organı üyelerine 100 günden 300 güne kadar adli para cezası uygulanmaktadır. 2025 yılı itibarıyla günlük ceza tutarı 100 TL ile 500 TL arasında değişmekte olup toplam ceza 10.000 TL ile 150.000 TL arasında olabilmektedir.
Bunun yanı sıra:
- Bağımsız denetim raporlarında olumsuz veya şartlı görüş bildirilebilir
- Kredi derecelendirme notları olumsuz etkilenebilir
- Kamu ihalelerine katılımda sorun yaşanabilir
- Ticari partnerlerin güveni sarsılabilir
- Yönetim kurulu üyeleri kişisel sorumluluk altına girebilir
MTHS Başvurusu İçin Ne Yapmalısınız?
Şirketinizin bağımsız denetime tabi olup olmadığını belirlemek için son iki hesap döneminize ait mali tablolarınızı kontrol edin. Eşiklerin herhangi ikisini sağlıyorsanız, derhal Ticaret Bakanlığı onaylı bir MTHS firması ile iletişime geçmeniz gerekmektedir.
Egebilgi Yazılım olarak 2013 yılından bu yana MTHS hizmeti sunmaktayız. Başvurunuz sonrasında 1 iş günü içinde sisteminizi aktif hale getirmekteyiz. Detaylı bilgi ve teklif için iletişim sayfamızı ziyaret edin veya +90 232 369 9220 numarasından bizi arayın.
Sonuç
MTHS zorunluluğu, sadece büyük şirketleri değil, hızla büyüyen orta ölçekli işletmeleri de etkilemektedir. 2022 Cumhurbaşkanlığı Kararı ile güncellenen eşikler, daha fazla şirketi kapsam dahiline almıştır. Şirketinizin yükümlülük durumunu değerlendirmek ve olası cezalardan kaçınmak için bir an önce harekete geçmenizi öneririz.